Những giao điểm sáng tạo

Những giao điểm sáng tạo

Mấy nay, tôi đọc một quyển sách, viết về cách để sáng tạo.

Nếu bạn trông chờ những câu hỏi và giải pháp “out of the box”, kiểu như “liên kết 9 chấm tròn ở hình dưới bằng cách vẽ tối đa 4 đường thẳng, duy nhất 1 nét bút (không nhấc ngòi bút lên, và đường thẳng mới không lặp lại đường thẳng cũ) chắc chắn rằng bạn sẽ phải thất vọng.

Những câu hỏi như trên luôn rất cuốn hút, cho ta cảm giác “mãn nguyện” khi đã giải đố thành công, nhưng rồi mọi chuyện chỉ dừng lại ở đó. Rất khó để áp dụng tư duy sáng tạo kiểu này vào cuộc sống, vì – bạn biết đấy – ý tưởng đến rồi đi. Thậm chí, từ 1914 đến nay 2019 – đã hơn 100 năm, Không nhiều “cái mới” được bổ sung vào chủ đề những câu hỏi và giải pháp sáng tạo.

Vậy nên, nếu không có cách để duy trì như một dòng chảy, sau sáng tạo sẽ lại là “tối lặp” và ngõ cụt.

May thay, có một công thức đã được tìm ra, và nó khá đơn giản: Hiệu ứng Medici: đi tìm những giao điểm, những ý tưởng giao thoa.

Giao điểm của các sự vật hiện tượng, giao điểm của ngành này với ngành khác.

Một dẫn chứng khá thú vị: người ta đã xây dựng một tòa nhà phức hợp thương mại ở Châu Phi – không sử dụng máy điều hòa, bằng việc nghiên cứu – bắt chước cách tổ mối vận hành để làm mát, kết hợp với và kĩ thuật xây dựng hiện đại. Nghe sốc không? Ở Châu Phi, không bật máy lạnh, nhưng nó đã là hiện thực.

Và sách viết thêm: có khi phải đảo ngược giá trị nội tại của một sự vật hiện tượng để có thể tìm ra giao điểm của nó với cái khác. Ngẫm lại thì nó rất đúng. Ví dụ nhé:

Chơi cờ vua, không cần phải vận động nhiều.

Trong cờ Vua, Vua là một quân cờ siêu quan trọng, mất Vua là thua.

Phải chiếu bí Vua mới thắng.

Sẽ ra sao nếu ta đảo ngược những mệnh đề này, và tìm cách để cho những mệnh đề đảo trở nên đúng đắn?

chơi cờ vua cũng phải vận động? OK, hãy kết hợp nó với môn boxing. Chess boxing. Một hiệp đấu cờ, một hiệp đấm bốc. Vậy là max vận động luôn rồi nhé. Và ngầu nữa.

Vua không quan trọng, mất cũng được? có thể đổi mục tiêu trò chơi: bên nào bị chiếu bí, hoặc bị ăn sạch quân trước sẽ thắng. Vậy phải làm sao để việc ăn quân liên tục diễn ra? => Ăn quân khi có cơ hội phải là một hành động bắt buộc. Rồi, vậy là có món Giveaway Chess.

Làm sao thắng mà không cần chiếu bí vua người ta? Rồi, vậy thay vì diệt nhau, thử cho 2 Vua xuất phát từ 1 hàng ngang, rồi đua nhau xem ai đến đích trước. Cấm 2 bên chiếu nhau luôn.
Không có chiếu thì không có “chiếu bí”. Thế là môn King Racing Chess ra đời – với một số sự giản lược: đổi vị trí đứng và bỏ sạch các quân chốt để phù hợp với trò chơi mới.

Ngoài Chess Boxing, bạn có thể thử 2 loại cờ vua sáng tạo kia trên Lichess nhen.

Tôi cũng quan tâm đến những sáng tạo trong các câu chuyện, và khi đã biết cách “tìm giao điểm”, ngẫm lại thì thấy đó cũng là cách các tác giả tìm ra những cốt truyện mới.

Bóng chày + các nhân vật tạo hình như Doraemon + các bảo bối + motif cũ về các câu chuyện thể thao: ý chí, nghị lực, các trận đấu => Thế là bộ truyện tranh Dorabase ra đời – bản dịch tiếng việt là Doraemon bóng chày – cũng là một serie rất được yêu thích.

Từ mệnh đề: Robot không có cảm xúc => đảo ngược lại thành robot đi tìm cảm xúc, ý nghĩa cuộc sống, có những va vấp và xung đột lẫn nhau như con người, kết hợp với một bối cảnh xã hội có những con người phi nhân tính, biểu hiện và hành động như một robot… thế là tác giả Boichi vẽ nên câu chuyện về Origin.

Nhân vât phản diện trong các câu chuyện cổ tích thường là người… ác. Vậy nếu ngược lại thì sao? Có khi mỗi người đều có lí do và những câu chuyện khác đằng sau… Edward Kitsis và Adam Horowitz đã kết hợp những nguyên liệu này, lôi các nhân vật cổ tích vào thế giới hiện đại, đan cài những câu chuyện về góc khuất của những người hùng kết hợp với lí giải cho hoàn cảnh các phản diện, rồi phát triển câu chuyện với những người hùng và phản diện mới, hình thành nên Bộ phim truyền hình “Once upon a time” kéo dài đến 7 series, phát sóng đều đều trong 7 năm.

Đấy, chỉ riêng việc tìm kiếm các giao điểm thôi đã cho ta rất nhiều ý tưởng sáng tạo.

Sớm thôi, tôi sẽ xuất bản một bài đoản văn – kết hợp ngôn tình với cờ vua, vừa có những mộng tưởng và những logic không thể nào bắt bẽ được.

Sau tất cả, đó là một ý tưởng rất ổn, phải không?

 

Post Comment